Betimsel ve Çıkarımsal İstatistik (Discriptive and Inferental Statistical Methods)


Bilimsel bir araştırmada verilerin düzenlenmesi ve incelenmesi pek çok istatistiksel yöntemler
geliştirilmiş olmakla birlikte bu yöntemler temel olarak betimsel ve çıkarımsal şeklinde iki
kategoriye ayrılmıştır. Betimsel istatistiktik, verilerin açıklanması ve özetlenmesi için
kullanılır. Başka bir deyişle betimsel istatistik; verilerin düzenlenmesi, özetlenmesi ve
anlaşılır hale getirilmesini sağlayan bir istatistik yöntemidir. Betimsel istatistik iki teknik
kullanılarak uygulanır. Bunlardan ilki, ham puanlar kullanılarak verilerin özetlenmesi veya
düzenlenmesi sürecidir. Bunun için genellikle tablo ya da grafikler kullanılarak tüm veri
setine ait puanların görünmesi amaçlanır. İkinci teknik ise verilerin ortalaması hesaplanarak
özetlenmesidir. Böylece veri içerisinde yer alan, bir değişkene ait yüzlerce puan yerine tüm
puanları temsil eden bir ortalama baz alınır.
İkinci genel kategori ise çıkarımsal istatistiktir. Çıkarımsal istatistik, örnekleme ait veri
sonuçlarının popülasyona genellemesinin yapılmasına olanak sağlayan yöntemdir. Çıkarımsal
istatistik; verileri incelemeye ve popülasyona genelleme yapmaya yarayan istatistik
yöntemidir. Araştırmalarda tüm popülasyondaki bireyleri tek tek incelemek genellikle pek
mümkün değildir. Çünkü popülasyon tüm evreni kapsayacak şekilde büyük olabilir. Bu tür
durumlarda kullanılan yöntem, popülasyonu temsil edecek daha küçük bir grup yani örneklem
seçilmesi ve örneklemden elde edilen veri sonuçlarının popülasyona genellenmesidir.