Etkili Tez Yazma Stratejilerine Giriş


Bir toplantıya katıldığınızı ve atılacak adımlarla ilgili karara bağlanmak üzere sunum dinlediğinizi düşünün. Sunumu yapan kişiyi dinleyen biri olarak en kısa sürede sunumun bir sonuca varmasını, kararın sizden konuya daha hakim olan birinin vasıtasıyla verilmiş olmasını ve bu karar hakkında ikna edilmeyi ve her halükarda da o toplantının bir an önce bitmesini bekleyeceksinizdir. Akademik anlamda yapılmış olan makalelerin okuyucuları da bu gibi karar verilmesi gereken bir toplantıya katılan kişiler gibi, her ne kadar makalenin bir an önce bitmesini bekleseler de, makalede anlatılan çalışmanın vardığı sonuçlar ve araştırmacının fikirleri konusunda ikna edilme beklentisi içerisindedir.

Bir tezin özet ve giriş kısmı (bazı okulların tez yazım kılavuzlarına istinaden açıklama, araştırmanın önemi ve araştırmanın konusu kısımları da buna girmektedir), o tezin reklamı ya da fragmanı niteliğindedir. Özet, giriş ve bazen de açıklama, araştırmanın önemi ve araştırmanın konusu bölümlerinde tezle ilgili yazılan bilgiler, tezin hangi değişkenlerin hangi düşüncelerden yola çıkılarak deney deseni haline getirildiğini ve bu araştırmanın gerçekleştirildiğini anlatmakla birlikte o tezin neden önemli olduğu konusunda okuyucusunu ve bilim dünyasını ikna etme ve onlarda merak uyandırma amacı taşımaktadır. Tez ne kadar iyi önermelerle ve sonuçlarla dolu olursa olsun, özet, giriş ve bazen de açıklama, araştırmanın önemi ve araştırmanın konusu bölümlerindeki ifadeler ilgi uyandırmayacak düzeyde kalırsa gereken değeri göremeyecektir. Bu nedenlerle, yaptığınız çalışmanın bir reklamı ya da fragmanı gibi düşünerek bu bölümleri hazırlamanız tezinizin daha çok okunması ve literatürde kaynakça olarak kullanılması ihtimallerini arttıracaktır.

Etkili bir tez, basit bir “Evet” ya da “Hayır” cevabıyla sonuçlanmayan, sadece bir şeylerin nedenlerini sonuçlarını gösteren bir başlık ya da bir konudan, var olan bir gerçeklik ya da olaydan, söyleyenin öznel ifadelerinden oluşan bir düşünce ya da görüşten ibaret olmayan, bir hipotezin istatistiksel açıdan olası doğruluğunu, değişkenlerin bir arada bulunduğundaki etkileşimlerini gösteren, yeni bir söylemde bulunma ya da var olan bir söylemi destekleme amacında bulunan bilimsel akademik çalışmalardır.

İyi ve etkili bir tez iki kısımdan oluşur. Bunlardan birincisi, neyi, hangi değişkenlerin etkileşimini tartışacağını, iddia edeceğini planladığını söylediğin kısımdır. İkincisiyse, bu iddianı ya da tartışmanı nasıl gerçekleştireceğini planladığını belirttiğin kısımdır. Kısacası, birincisinde iddiada bulunduğun konu için nereden destek aldığını gösterirken, ikincisinde bu iddianın gittiği yönü sunmak üzerinedir.